Nana Kwame Adjei-Brenyah

 

Chain-Gang All-stars

Het is het romandebuut van de Amerikaans-Afrikaanse Adjei-Brenyah: Chain-Gang All-Stars, en verhalend over een alternatieve werkelijkheid, een gewelddadige alternatieve werkelijkheid. Waar mensen elkaar afslachten, zoals in de Romeinse arena’s van tweeduizend jaar geleden. Maar dit speelt zich af in de nabije toekomst, dichtbij de alledaagse werkelijkheid. Tot levenslang veroordeelde gevangen bestrijden elkaar, tot het plezier van de real-life-bezoekers en de streamings-abonnees, tot de dood erop volgt. Extreem geweld, dat is waar Adjei-Brenyah zich op richt: plastische beschrijvingen van afgehakte ledematen, doorboorde longen, magen, levers en harten. Verscheurd vlees.

Anderzijds is daar de liefde, maar ook de doorleefde gevoelens van spijt, verdriet, berouw en woede. De alternatieve gladiatoren zijn ook mensen van vlees en bloed. Centraal staat de liefde tussen de zwarte vechtmachines Loretta Thurwar en Hamara ‘Hurricane Staxxx’ Stacker. Zij zijn geliefden, maar door een door de machtige bestuurders bedachte wijziging – nog meer streams, nog meer geld, zullen tegenover elkaar komen te staan in de arena. Adjei-Brenyah voert nog meer perspectieven en personages op, zoals leden van een actiegroep die tegen zinloze bloedvergieten zijn en ook van fans het SPEL (Strafrechtelijk Programma voor Entertainment door Langgestraften), maar zij allen bevinden zich in de marge van deze fascinerende roman: het draait om Thurwar en Staxxx.

Chain-Gang All-Stars is een uiterst Amerikaans maatschappijkritische roman: in rake voetnoten hekelt de auteur het door de overheid beleden racisme tegen zijn zwarte bevolking en het onmenselijke gevangenissysteem. En dan is de apotheose van de roman de confrontatie tussen Thurwar en Staxxx. Geliefden en tegenstanders. 

Chain-Gang All-Stars, 2023 | Nederlandse vertaling Atlas Contact, 2023

Ryan Gattis

 

Zes dagen

In zijn denderende debuutroman Zes dagen vertelt Ryan Gattis over een bijzonder explosief moment in de historie van Amerika in het algemeen en Los Angeles, Californië in het bijzonder: het moment dat de witte politieagenten vrijgesproken worden van hun buitenproportionele optreden tegen de zwarte Rodney King. Het is dan 29 april 1992, in de middag. Direct breekt er in de stad tomeloos geweld uit: plunderingen, brandstichtingen, moorden. Dit zal maar liefst zes dagen aanhouden, en in die zes dagen slaan de LA-gangs hun slag. Zij maken maximaal gebruik van de chaos in de stad – wat leidt tot nog veel, veel meer doden.

Gattis laat ons kennismaken met de latino-gangs die South Central LA terroriseren. Krap aan twintigers die drugs dealen, roven en stelen en elkaar met messen en vuurwapens bestoken: een steek in de nek, poppen van dichtbij. Is het niet om macht in de hood, dan is het wel wraaklust: schiet de een een familielid van de andere gang neer, dan neemt die andere gang nog heftiger maatregelen. Een geweldsspiraal.

In Zes dagen komen ook anderen aan het woord, zoals verpleegkundige Gloria, brandweerman Anthony en een anonieme leider van een antiterrorisme-eenheid: hij vertelt dat de bendestructuur elke dag minimaal een dode oplevert. Zijn eigen team schuwt geweld overigens ook niet.

Ryan Gattis hanteert een keiharde, plastische stijl in zijn roman – de lezer zit bovenop het uiterst extreme geweld, maar anderzijds biedt hij ook ruimte aan de gevoelens van zijn personages. Op een subtiele manier verbindt hij hen overigens via familiaire en andere relaties, om tot slot, na zes dagen van oorlog en geweld, uit te komen bij Mikey Rivera, die meer in een toekomst als schrijver ziet dan als bendelid.

All Involved, 2015 | Nederlandse vertaling Nijgh & Van Ditmar, 2015